سیستم مدار بسته (RAS)
سیستم آبزی پروری مداربسته (RAS) طراحی و اجرا شده توسط تیم مهندسی و فنی لوتوس تجهیز کاسپین برای تصفیه و مصرف مجدد آب با کمتر از ۱۰% حجم کل آب جایگزین در هر روز می باشد.
سیستم آبزی پروری مداربسته (RAS) می تواند به عنوان سیستم آبزی پروری که مشتمل بر تصفیه و مصرف مجدد آب با کمتر از ۱۰% ( در این پروژه با کمتر از ۴%) حجم کل آب جایگزین در هر روز تعریف شود.
مفهوم سیستم آبزی پروری مداربسته RAS یا سیستم آبزی پروری مداربسته به معنای استفاده مجدد از یک حجم آبی از طریق تصفیه مستمر و انتقال به موجودات پرورشی می باشد. عناصر درمانی آب بکاررفته در سیستم آبزی پروری مداربسته، بایستی با مقادیر بالای خوراک مورد نیاز برای تأمین نتایج مادی، انطباق داده شود.
بطور کلی سیستم آبزی پروری مداربسته RAS شامل اجزای تصفیه مکانیکی یا بیولوژیکی، پمپ و مخازن در برگیرنده می شود و ممکن است تعدادی از عناصر تصفیه آب اضافی را نیز در برگیرد که کیفیت آب را بهبود می بخشد و عناصر کنترل بیماری را در درون سیستم فراهم می کند.
هدف مجموعه لوتوس تجهیز کاسپین از این پروژه، آگاه ساختن اپراتورهای RASسرمایه گذاران از استانداردها و یاری رساندن به آنان در جهت بهبود بخشیدن سطح مهارت و دانش آنها نسبت به RAS می باشد. انتظار میرود که اجرای نتایج این مطالعه، اثرات مثبت مستقیم و غیرمستقیمی در برداشته باشد که از جمله:
اصلاح الگوی مصرف آب در آبزی پروری با استفاده از سیستم های مداربسته مبتنی بر تصفیه پساب با استفاده از انواع فیلترهای فیزیکی و زیستی و نیز بکارگیری سیستم های پرورش توأم ماهی و گیاه (آکواپونیک)
استفاده از آب چاه هایی با حجم آهن و منگنز بالا و استفاده مجدد در مدار (پروژه اجراشده میزان آهن بسیار بالایی را داشته)
صرفه جویی در میزان مصرف مواد غذایی توسط آبزیان
بهترین آب جهت مصرف در کشت آکواپونیک
بالا رفتن رشد اقتصادی در منطقه
کمک به آبزی پروران و صاحبان سرمایه جهت بازشناختن و برگزیدن بهترین شیوه ها
فراهم آوردن اطلاعات برای کمک به طرح مربوط به آینده RAS و افزایش تولید و سودآوری متعاقب صنعت
پروژه سیستم آبزی پروری مداربسته (RAS) توسط مجموعه لوتوس تجهیز در استان گیلان اجرا گردید و پس از سه دوره آزمایش ۲۱ پارامتر آب، با بازدید مدیران سازمان شیلات استان گیلان مورد تایید واقع شد.
جمعبندی
سیستمهای آبزیپروری مداربسته یا RAS (Recirculating Aquaculture System)، فراتر از یک روش ساده پرورش ماهی، یک انقلاب در مدیریت منابع آب و امنیت غذایی است. در دنیای امروز که با بحران کمآبی و محدودیتهای زیستمحیطی روبرو هستیم، این تکنولوژی با بازچرخاندن مداوم آب و تصفیه خودکار آلایندهها، امکان پرورش متراکم گونههای پرارزش را در محیطهای کنترلشده فراهم میکند.
اگرچه راهاندازی این سیستمها نیازمند سرمایهگذاری اولیه بالا و دانش فنی پیشرفته در زمینههای بیولوژیک و مهندسی است، اما پاداش آن در قالب کنترل کامل بر پارامترهای محیطی، کاهش شدید ریسک بیماریها، مصرف بهینه آب و تولید محصول با کیفیت و یکدست است. به طور خلاصه، سیستم RAS آیندهی آبزیپروری پایدار و صنعتی است که میتواند محدودیتهای جغرافیایی و اقلیمی را به کلی از میان بردارد.
سوالات متداول
- ۱. تفاوت اصلی سیستم RAS با روشهای سنتی (استخرهای خاکی) در چیست؟
تفاوت اصلی در مدیریت منابع و کنترل محیط است. در روشهای سنتی، آب به طور مداوم با محیط خارج تعامل دارد و از دست میرود، در حالی که در سیستم RAS، تقریباً ۹۰ تا ۹۹ درصد آب پس از عبور از فیلترهای مکانیکی و بیولوژیک، دوباره به تانکها بازمیگردد. این امر باعث کنترل دقیقتر دما، اکسیژن و کیفیت آب میشود.
۲. آیا سیستمهای RAS برای انواع گونههای آبزی مناسب هستند؟
بله، اما موفقیت آن به گونه بستگی دارد. برخی گونهها مانند تلاپیا، قزلآلا، ماهی کپور و حتی برخی گونههای میگو به خوبی در این سیستمها پاسخ میدهند. با این حال، انتخاب سیستم باید بر اساس نیازهای فیزیولوژیک و حساسیتهای گونه انتخابی طراحی شود.
۳. بزرگترین ریسکهای عملیاتی در سیستمهای مداربسته چیست؟
بزرگترین چالش، وابستگی کامل سیستم به تجهیزات الکتریکی و فنی است. قطع برق، خرابی پمپها یا نقص در سیستم اکسیژنرسانی میتواند در عرض چند دقیقه منجر به تلفات گسترده شود. همچنین، مدیریت صحیح “فیلتر بیولوژیک” (باکتریهای مفید) برای حذف آمونیاک، حیاتیترین بخش فنی این سیستم است.
۴. آیا سرمایهگذاری در سیستم RAS از نظر اقتصادی توجیهپذیر است؟* - با وجود هزینه بالای تجهیزات (CapEx)، این سیستم از نظر هزینههای جاری (OpEx) در بخش مصرف آب و کنترل بیماری بسیار کارآمد است. به دلیل امکان پرورش با تراکم بسیار بالا در فضای کم و تولید محصول با کیفیت ممتاز (Premium)، بازگشت سرمایه در این پروژهها در بلندمدت بسیار چشمگیر است.
۵. نقش فیلتراسیون بیولوژیک در این سیستم چقدر است؟
فیلتراسیون بیولوژیک قلب تپنده سیستم RAS است. وظیفه اصلی آن، تبدیل آمونیاک سمی (حاصل از دفع نیتروژن توسط ماهیها) به نیترات کمخطر توسط باکتریهای اکسیدکننده است. بدون مدیریت دقیق این فرآیند، تجمع آمونیاک باعث مرگ سریع آبزیان میشود.